Duur missie: 23 april 1991 – 31 januari 1992
Aantal militairen: 1.138
Dodelijke slachtoffers: geen
Dapperheidsonderscheidingen: 3

Het Iraakse leger werd in februari 1991 uit Koeweit verdreven door een internationale coalitie onder leiding van de Verenigde Staten. Hierna kwamen de sjiieten in Zuid-Irak en de Koerden in Noord-Irak in opstand tegen het dictatoriale Baath-regime van president Saddam Hoessein.

Nederlands aandeel in Provide Comfort – operatie Haven

De Nederlandse regering stuurde eenheden uit verschillende krijgsmachtdelen naar Noord-Irak, onder de codenaam operatie Haven. De landmachteenheid opereerde onder de naam 11 Geniehulpbataljon. Die bestond uit een geneeskundige compagnie, een genieconstructiecompagnie en een staf en stafverzorgingscompagnie.

Laatstgenoemde eenheid kreeg nog 3 extra eenheden onder bevel:

  • een luchtmachtdetachement met 3 Alouette III-verbindingshelikopters (298 Squadron) plus 13 man vliegend en technisch personeel;
  • een team van de explosievenopruimingsdienst (EOD);
  • een mariniersbataljon met een verzorgingscompagnie, een ondersteuningscompagnie en 2 infanteriecompagnieën.

De Koninklijke Marechaussee stelde voor politietaken 14 man beschikbaar. 11 Geniehulpbataljon stond onder commando van luitenant-kolonel Marcel Urlings. Luitenant-kolonel der mariniers Cees van Egmond had de leiding over het mariniersbataljon. Alle Nederlandse eenheden werden ingedeeld bij een internationale taakgroep met een hoofdkwartier in de stad Zakho.

Koerden op de vlucht

Zijn Republikeinse Garde sloeg de opstanden genadeloos neer. In Noord-Irak sloegen honderdduizenden Koerden uit angst voor vergelding op de vlucht naar het Zagros-berggebied. In de bergen verbleven de vluchtelingen onder erbarmelijke omstandigheden. Dagelijks stierven duizenden kinderen en ouderen door kou, ziektes en gebrek aan water en voedsel.

Veiligheidszone

De VN probeerden een einde te maken aan de humanitaire ramp. Een resolutie bood ruimte om de Koerdische vluchtelingen van noodhulp te voorzien. Vooral onderdak, voedsel en medische voorzieningen waren dringend nodig. Hiervoor werd een veiligheidszone (safe haven) in Noord-Irak gecreëerd. Deze werd beschermd door een multinationale militaire troepenmacht van 25.000 militairen. Deze internationale operatie heette Provide Comfort.